15 ژوئیه 2024- بر اساس تحقیقات جدید دانشگاه میشیگان، می توان از شبکه ای از پروتئین های موجود در سیستم عصبی مرکزی، برای افزایش اثربخشی و کاهش عوارض جانبی داروهای محبوب دیابت و کاهش وزن استفاده کرد.

این مطالعه که امروز در مجله تحقیقات بالینی منتشر شد، بر روی دو پروتئین به نام‌های ملانوکورتین 3 و ملانوکورتین 4 تمرکز داشت که عمدتاً در سطح نورون‌های مغز یافت می‌شوند که نقش اصلی را در تنظیم رفتار تغذیه ای و حفظ تعادل انرژی بدن دارند.

پرفسور Roger Cone، فیزیولوژیست دانشگاه میشیگان که این مطالعه را رهبری می کرد، گفت: ملانوکورتین 3 و ملانوکورتین 4 بر همه چیز تأثیر می گذارند، از سنجش ذخیره انرژی طولانی مدت گرفته تا پردازش سیگنال های روده در مورد سیری و سیری کوتاه مدت.

دسته ای از داروهایی که به عنوان آگونیست های GLP-1 شناخته می شوند، که شامل سماگلوتیدها (به عنوان مثال، اوزمپیک) و تیرزپاتیدها (مانند مونجارو) هستند، اخیراً به دلیل اثربخشی آنها در درمان دیابت نوع 2، و نیز چاقی، بیماری های قلبی و اعتیاد بالقوه، شدیداً مورد توجه قرار گرفته اند. آنها با تقلید از یک هورمون طبیعی که روده در هنگام پر شدن تولید می کند، عمل می کنند و مغز را تحریک می نمایند تا خوردن را کاهش دهد.

پرفسور Cone، گفت: بنابراین سوال واضح برای ما این بود: داروهای GLP-1 که با دستکاری سیگنال‌های سیری عمل می‌کنند، در هنگام پرایمینگ سیستم ملانوکورتین، چگونه عمل می‌کنند؟

پرفسور Cone و همکارانش با کار بر روی مدل‌های موش، اثرات چندین هورمون که مصرف غذا را کاهش می‌دهند، آزمایش کردند. آنها نتایج را در موش های معمولی با موش هایی که از نظر ژنتیکی فاقد پروتئین MC3R بودند، در موش هایی که به آنها مواد شیمیایی برای جلوگیری از فعالیت MC3R داده شد و در موش هایی که دارویی برای افزایش فعالیت MC4R داده شد، مقایسه کردند- از آنجایی کهMC3R  یک تنظیم کننده منفی طبیعی MC4R است، به این معنی که فعالیت MC4R را کاهش می دهد، مسدود کردن MC3R و افزایش فعالیت MC4R اثرات مشابهی دارد.

نعیما داهیر، نویسنده اول این مطالعه و محقق فوق دکترا در آزمایشگاه پرفسور Cone، و همکارانش دریافتند که در همه موارد تنظیم سیستم ملانوکورتین - چه از طریق مهار MC3R یا افزایش فعالیتMC4R -موش ها را نسبت به داروهای GLP-1 و سایر هورمون هایی که بر رفتار تغذیه ای تاثیر می گذارند، حساس تر می کند. موش هایی که داروی GLP-1 را در ترکیب با آگونیست MC4R یا آنتاگونیست MC3R دریافت کردند، نسبت به موش هایی که فقط داروهای GLP-1 را دریافت می کردند، تا پنج برابر بیشتر کاهش وزن و کاهش غذا خوردن را نشان دادند.

پرفسور Cone، گفت: ما دریافتیم که فعال کردن سیستم ملانوکورتین مرکزی، نه تنها حیوانات را به اثرات GLP-1، بلکه به هر هورمون ضد تغذیه ای که آزمایش کردیم، بیش از حد حساس می کند.

محققان همچنین فعالیت بخش‌هایی از مغز را که تصور می‌شد در پاسخ به داروهای GLP-1 باعث ایجاد حالت تهوع می‌شوند، اندازه‌گیری کردند. هنگامی که دریافت داروهای GLP-1 با تغییراتی در سیستم ملانوکورتین همراه شد، افزایش فعال‌سازی در این بخش های مغز مشاهده نشد. در مقابل، پرایمینگ نورون های ملانوکورتین به طور قابل توجهی باعث افزایش تاثیر داروی GLP-1 در فعال سازی نورون ها در مراکز تغذیه ی هیپوتالاموس در مغز شد.

این یافته ها نشان می دهد که جفت شدن داروهای GLP-1 موجود با آگونیست MC4R می تواند حساسیت به اثرات مورد نظر این داروها را تا پنج برابر افزایش دهد، بدون اینکه عوارض جانبی ناخواسته را افزایش دهد. در نهایت، این رویکرد می‌تواند بیمارانی را که به عوارض جانبی حساس هستند، قادر سازد دوز کمتری مصرف کنند، یا می‌تواند نتایج را در بیمارانی که به دوزهای دارویی موجود پاسخ نداده‌اند، بهبود بخشد. قبل از اینکه از این یافته در کلینیک استفاده شود، توسعه بیشتر دارو و آزمایشات بالینی مورد نیاز است.

در حالی که این تحقیق فقط در مدل های موش انجام شده است، پرفسورCone  خوشبین است که نتایج به خوبی به انسان ها قابل تعمیم باشد.او گفت: «سیستم ملانوکورتین در انسان به شدت حفاظت شده است. همه چیزهایی که در دهه‌های گذشته در مورد این پروتئین‌ها روی موش مشاهده کرده‌ایم، در انسان نیز یافت شده است، بنابراین من گمان می‌کنم که این نتایج برای بیماران نیز قابل ترجمه باشد.»

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20240715/Harnessing-brain-proteins-for-enhanced-diabetes-and-weight-loss-drugs.aspx